ถือเป็นข่าวเศร้าของวงการต่อสู้เพื่อนบ้านเมื่อมีรายงานว่า ซาน คิม ฌอน ปรมาจารย์ผู้ฟื้นฟูศิลปะการต่อสู้ กุน โบกาตอร์ ซึ่งสูญหายไปในช่วงเขมรแดงได้เสียชีวิตลงในวัย 80 ปี เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2568

           โดย สหพันธ์โบกาเตอร์กัมพูชา ได้ออกแถลงการณ์ความอาลัยต่อการจากไปของ รองประธานสหพันธ์ฯ ที่ถึงแก่กรรมด้วยอาการป่วยขณะมีอายุได้ 80 ปี พร้อมกันนี้ยังได้ยกย่องให้เป็นแห่งความสูญเสียของประเทศ

           อย่างไรก็ตาม โบกาตอร์ ได้ถูกบันทึกลงในตำราจากผลงานของ ซาน คิม ฌอน นักศิลปะการต่อสู้ชาวเขมรที่ใช้เวลาเกือบทั้งชีวิต พยายามฟื้นฟูศิลปะการต่อสู้แบบดั้งเดิมที่สูญหายไป โดยเขียนตำราขึ้นมาใหม่ด้วยการวาดลีลาท่าทางของการต่อสู้จากกำแพงนครวัดสู่หนังสือเพื่อถ่ายทอดสู่คนรุ่นหลัง

           ซึ่งเมื่อครั้ง กัมพูชา เป็นเจ้าภาพซีเกมส์ 2023 พวกเขาสามารถโกยเหรียญทองได้แบบเป็นกอบเป็นกำจาก โบกาตอร์ ศิลปะการต่อสู้โบราณของพวกเขา ที่มีทั้งประเภทการต่อสู้ด้วยมือเปล่า, การต่อสู้ด้วยไม้, การต่อสู้ด้วยดาบ และประเภทท่าร่ายรำ

           โดยจากการชิงชัยทั้งหมด 21 เหรียญทอง พวกเขาสามารถกวาดไปได้ทั้งหมด 8 เหรียญทอง, 7 เหรียญเงิน และ 3 เหรียญทองแดง เรียกได้ว่ายืนหนึ่งในกีฬาชนิดนี้ ตามมาด้วย เวียดนาม ที่คว้าไป 6 เหรียญทอง สนุกกันอยู่ 2 ชาติ ขณะที่ ทีมไทย ไม่ขอส่งเข้าแข่งขันเนื่องจากไม่มีสมาคมรับรอง

[ เกร็ดมวย เซียนมวย ]

• สำหรับ โบกาตอร์ ศิลปะการต่อสู้โบราณนั้นได้รับการกล่าวอ้างว่ามีต้นกำเนิดมาแล้วกว่า 2,000 ปี โดยมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์อยู่ที่กำแพงนครวัด 
• ได้รับการรับรองจากยูเนสโกให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติเมื่อปี 2022